Darmowy program do faktur online
z obsługą KSeF
Możliwość odliczania podatku VAT od firmowych zakupów sprawia, że rejestracja jako czynny podatnik VAT może wydawać się korzystnym rozwiązaniem. Nie w każdej firmie korzyści te przeważają jednak nad skutkami bycia vatowcem i dodatkowymi obowiązkami, które są z tym związane. Kiedy więc nie warto być vatowcem? Wyjaśniamy, kto może korzystać ze zwolnienia z podatku VAT w 2026 roku i jakie okoliczności przemawiają za decyzją o dobrowolnym skorzystaniu z tego rozwiązania.
Kim jest vatowiec i na czym polega rozliczanie podatku VAT w 2026 r.?
Vatowcami określamy przedsiębiorców, którzy są czynnymi podatnikami podatku VAT.
Bycie czynnym podatnikiem VAT wiąże się przy tym, co do zasady, z naliczaniem VAT-u przy sprzedaży opodatkowanych towarów i usług według właściwej stawki — najczęściej wynoszącej 23%.
Jednocześnie czynny podatnik może zasadniczo odliczyć VAT naliczony wykazany na fakturach dokumentujących firmowe zakupy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Czynni podatnicy VAT rozliczają VAT miesięcznie albo – po spełnieniu odpowiednich warunków – kwartalnie. Jeśli podatek należny przewyższa przy tym podatek naliczony podlegający odliczeniu, różnicę wpłacają do urzędu skarbowego. W odwrotnej sytuacji mogą przenieść nadwyżkę na następny okres rozliczeniowy albo wystąpić o jej zwrot na zasadach określonych w przepisach.
Kto musi być vatowcem, a kto może korzystać ze zwolnienia z VAT? Sprawdź, co mówią przepisy
Czynnym podatnikiem VAT można być z wyboru lub z obowiązku.
Ze zwolnienia podmiotowego z VAT nie mogą korzystać przy tym podatnicy:
- Dokonujący dostaw towarów wymienionych w art. 113 ust. 13 pkt 1 ustawy o VAT (a więc na przykład przedsiębiorcy prowadzący hurtową lub detaliczną sprzedaż części i akcesoriów do pojazdów samochodowych i motocykli);
- Świadczący usługi wymienione w art. 113 ust. 13 pkt 2 tego samego aktu (czyli między innymi podmioty świadczące usługi prawnicze, usługi jubilerskie oraz usługi w zakresie doradztwa (z wyjątkiem wskazanego w ustawie doradztwa rolniczego)).
Zapisz się do newslettera
Zostaw swój adres e-mail i otrzymuj raz w tygodniu poradniki wspierające rozwój Twojej firmy
Vatowcami, co do zasady, muszą zostać także podatnicy, których wartość sprzedaży netto (tj. z wyłączeniem podatku VAT) przekracza rocznie 240 000 zł (choć przekroczenie tego limitu nie wyklucza możliwości korzystania ze zwolnień przedmiotowych z podatku VAT).
Przedsiębiorcy posiadający siedzibę działalności gospodarczej w Polsce, których wartość sprzedaży, ustalana na zasadach określonych w art. 113 ustawy o VAT, nie przekroczyła 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku podatkowym, co do zasady mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego z podatku VAT, jeżeli nie wykonują czynności wyłączających to uprawnienie.
W przypadku podmiotów dopiero rozpoczynających swoją działalność powyższy limit ustala się przy tym proporcjonalnie do okresu jej prowadzenia w tym pierwszym roku.
Kiedy nie warto być vatowcem? Opłacalność zwolnienia z podatku VAT
Analizując opłacalność tego, czy warto skorzystać ze zwolnienia z VAT, czy też lepiej być vatowcem, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim strukturę swoich klientów oraz planowane wydatki.
Korzystanie ze zwolnienia z podatku VAT może być przy tym szczególnie opłacalne wtedy, gdy:
- Firma ma niskie koszty prowadzenia działalności albo znaczna część tych kosztów nie zawiera VAT-u podlegającego odliczeniu – gdyż wtedy korzyści z odliczenia podatku VAT mogą być niewielkie;
- Przedsiębiorstwo obsługuje przede wszystkim klientów prywatnych — ponieważ konsumenci nie odliczają podatku VAT. Zwolnienie z VAT-u może natomiast umożliwić zaoferowanie im niższej ceny albo uzyskanie wyższej marży przy zachowaniu dotychczasowej ceny;
- Klientami firmy są przedsiębiorcy, którzy nie mają prawa do odliczenia VAT-u od nabywanych towarów lub usług — zwolnienie może być korzystne również w relacjach B2B. Jeżeli kontrahenci sami korzystają ze zwolnienia, znaczenie ma dla nich bowiem całkowita kwota do zapłaty. Niższa cena końcowa (możliwa do uzyskania dzięki zwolnieniu z VAT) może więc zwiększyć konkurencyjność oferty;
- Przedsiębiorca chce ograniczyć obowiązki związane z rozliczaniem VAT-u – korzystanie ze zwolnienia podmiotowego z podatku VAT, co do zasady, oznacza bowiem brak obowiązku regularnego przesyłania plików JPK_V7 oraz prowadzenia ewidencji VAT właściwej dla czynnych podatników (choć nadal trzeba prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży pozwalającą kontrolować limit zwolnienia). Prostsze rozliczenia mogą przy tym oznaczać mniej czasu poświęcanego na księgowość lub niższe koszty obsługi przez biuro rachunkowe.
Jeśli zainteresował Cię ten wpis, sprawdź naszą ofertę doradztwa podatkowego i przeczytaj jak możemy Ci pomóc:
Podsumowanie
Kiedy nie warto być vatowcem? Zwolnienie z podatku VAT i jego opłacalność w 2026 roku
Zwolnienie z podatku VAT może być szczególnie opłacalne dla przedsiębiorców, którzy obsługują głównie klientów nieodliczających tego podatku, a także dla firm, które ponoszą niewielkie wydatki z VAT oraz nie planują większych inwestycji.
Korzystanie ze zwolnienia z VAT może w takich sytuacjach ułatwiać konkurowanie ceną lub pozwolić na zachowanie większej części wpływów ze sprzedaży, a także ograniczać obowiązki związane z rozliczaniem tego podatku.
Zaciekawił Cię ten wpis?
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera, będziemy Ci raz w tygodniu wysyłać informacje o nowych wpisach.
Umów się na bezpłatną konsultację
Rozwijaj firmę dzięki rachunkowości połączonej z doradztwem:
lub
