Darmowy program do faktur online
z obsługą KSeF
8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy zyskała nowe uprawnienia pozwalające na skuteczniejsze kwestionowanie umów cywilnoprawnych, w tym współpracy B2B, jeżeli w rzeczywistości spełnia ona cechy stosunku pracy. W określonych przypadkach okręgowy inspektor PIP może teraz wydać decyzję administracyjną stwierdzającą istnienie stosunku pracy. Co warto wiedzieć o takim przekwalifikowaniu z perspektywy pracodawcy i pracownika i jakie skutki może to przynieść? Zapraszamy do lektury.
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy stała się faktem
Bardzo długo zapowiadana i kontrowersyjna reforma Państwowej Inspekcji Pracy weszła w życie 8 lipca br. O wszystkich najważniejszych założeniach tej nowelizacji pisaliśmy już w maju tego roku w artykule „Jest podpis Prezydenta pod reformą PIP — co nowa ustawa o PIP oznacza dla przedsiębiorców i pracodawców?”.
Najistotniejszą z perspektywy przedsiębiorców zmianą jest jednak bez wątpienia poszerzony katalog uprawnień organów PIP, w tym możliwość wydania przez okręgowego inspektora pracy decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy.
Pierwsze dane Państwowej Inspekcji Pracy pokazują przy tym, że nowe uprawnienia są już częściowo wykorzystywane w praktyce. Według informacji opublikowanych na stronie internetowej PIP od 8 lipca do 13 sierpnia br. przeprowadzono ponad 100 kontroli dotyczących zasadności stosowania umów cywilnoprawnych i w ramach nich wydano już 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Choć na dzień przekazania informacji w żadnej z tych spraw nie zaszły okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji, koniecznie już dziś trzeba wiedzieć jakie skutki takie ewentualne przekwalifikowanie może wywołać dla pracodawcy oraz pracownika.
Skutki przekwalifikowania umowy B2B na umowę o pracy przez okręgowego inspektora PIP dla pracodawcy
Zacznijmy od tego, że nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw podniosła kary za wykroczenia przeciwko prawom pracowników. Katalog tych wykroczeń opisuje art. 281 Kodeksu pracy i wśród nich znajduje się także zawarcie umowy cywilnoprawnej w sytuacji, w której powinna być zawarta umowa o pracę.
Trzeba jednak wskazać w tym kontekście na art. 16 ustawy nowelizującej, który wprowadza 12-miesięczny okres abolicji w zakresie tych kar. Zgodnie z nim podmiot, który przed wejściem w życie tej ustawy (a więc przed 8 lipca 2026 r.) zawarł z osobą wykonującą pracę umowę cywilnoprawną lub na rzecz którego osoba faktycznie świadczyła pracę za wynagrodzeniem, mimo że stosunek ten spełniał wszystkie cechy stosunku pracy i który w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy (czyli do 8 lipca 2027 r.) dobrowolnie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem przez zawarcie umowy o pracę, nie będzie podlegał karze grzywny, która obecnie wynosi od 2 000 zł do 60 000 zł.
Uznanie współpracy za etat i wydanie przez okręgowego inspektora pracy decyzji administracyjnej w tym zakresie wiąże się przy tym ze stwierdzeniem istnienia stosunku pracy, a co za tym idzie: koniecznością wejścia na grunt przepisów prawa pracy, a także zasad związanych z obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi pracowników i ich ubezpieczeniem zdrowotnym.
Powyższe dla pracodawcy oznacza między innymi konieczność:
- Opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownika;
- Obliczania, pobierania i odprowadzania zaliczek na podatek PIT;
- Zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz prowadzenia szkoleń w tym zakresie;
- Terminowego i prawidłowego wypłacania wynagrodzenia;
- Przeciwdziałania dyskryminacji w zatrudnieniu;
- Spełniania wszelkich innych zasad związanych ze stosunkiem pracy.
Warto przy tym zauważyć, że sama decyzja PIP wywołuje skutki związane ze stwierdzeniem stosunku pracy od dnia jej wydania. Jeżeli jednak konieczne jest ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy za wcześniejszy okres, okręgowy inspektor pracy może skierować w tym zakresie powództwo do sądu pracy. Wcześniejsze okresy mogą być również analizowane przez inne organy (w tym ZUS oraz organy podatkowe) – w ramach ich ustawowych kompetencji.
Zapisz się do newslettera
Zostaw swój adres e-mail i otrzymuj raz w tygodniu poradniki wspierające rozwój Twojej firmy
Skutki przekształcenia umowy B2B w umowę o pracy dla pracownika
Przekwalifikowanie umowy B2B w umowę o pracę dla pracownika oznacza zarówno uzyskanie praw właściwych dla pracowników, jak i powstanie nowych obowiązków.
Wśród tych pierwszych wskazać należy zwłaszcza prawo do urlopu wypoczynkowego (tj. 20 lub 26 płatnych dni bez pracy rocznie), gwarancję terminowej wypłaty wynagrodzenia oraz inne gwarancje prawne i rozwiązania ochronne przewidziane przez Kodeks pracy.
Do obowiązków pracowniczych zaliczają się natomiast między innymi:
- Stosowanie się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy;
- Przestrzeganie czasu pracy ustalonego w danym zakładzie pracy;
- Przestrzeganie regulaminu pracy i porządku pracy, które zostały wprowadzone w danym zakładzie pracy;
- Przestrzeganie przepisów pracowniczych oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Nie należy przy tym zapominać, że przekwalifikowanie umowy cywilnoprawnej w stosunek pracy oznacza także zmianę źródła przychodu – z pozarolniczej działalności gospodarczej w przychód z umowy o pracę. Zmiana kwalifikacji przychodów może mieć natomiast istotne konsekwencje podatkowe. Przychody z pracy są bowiem rozliczane na zasadach właściwych dla stosunku pracy, a pracownik, co do zasady, korzysta z ustawowych kosztów uzyskania przychodów, a nie z zasad rozliczania kosztów właściwych dla działalności gospodarczej.
Jeśli zainteresował Cię ten wpis, sprawdź naszą ofertę kadr i płac i przeczytaj jak możemy Ci pomóc:
Podsumowanie
Skutki przekwalifikowania umowy B2B na umowę o pracę z perspektywy pracodawcy i pracownik<o :p></o>
8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy zyskała nowe uprawnienia, w ramach których w uzasadnionych przypadkach okręgowi inspektorzy PIP mogą wydawać decyzje administracyjne stwierdzające istnienie stosunku pracy.
Taka decyzja może przy tym przynieść daleko idące konsekwencje – zarówno z perspektywy pracodawcy, jak i pracownika. Dla obydwu stron stosunek pracy oznacza bowiem nowe prawa i obowiązki.
Pamiętać przy tym należy, że pomimo że decyzja PIP wywołuje skutki związane ze stwierdzeniem stosunku pracy od dnia jej wydania, to wcześniejsze okresy mogą być analizowane przez inne organy (w tym zwłaszcza ZUS oraz organy podatkowe). Jeżeli konieczne jest ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy za wcześniejszy okres, okręgowy inspektor pracy może także skierować w tym zakresie powództwo do sądu pracy.
Zaciekawił Cię ten wpis?
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera, będziemy Ci raz w tygodniu wysyłać informacje o nowych wpisach.
Umów się na bezpłatną konsultację
Rozwijaj firmę dzięki rachunkowości połączonej z doradztwem:
lub
