Darmowy program do faktur online
z obsługą KSeF
Z początkiem każdego roku zmienia się wysokość składek odprowadzanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a obciążenia w ramach ZUS w 2026 są wyższe niż dwanaście miesięcy wcześniej. Złożyły się na to dwie zmiany: wzrost podstawy ich wymiaru oraz powrót do naliczania minimalnej składki na ubezpieczenie zdrowotne od stu procent płacy minimalnej. W rezultacie większość przedsiębiorców musi liczyć się w tym roku z wyraźnie wyższymi stałymi wydatkami. W tym przewodniku zebraliśmy aktualne kwoty, progi i terminy, aby ułatwić zaplanowanie firmowego budżetu na cały rok. Wyjaśniamy w nim również, ile wynosi ZUS na działalności gospodarczej przy pełnych składkach oraz na czym polegają dostępne ulgi.
Duży ZUS – ile wynosi miesięcznie?
Pełne składki, nazywane dużym ZUS-em, dotyczą przedsiębiorców, którzy wykorzystali już ulgi albo nigdy nie mieli do nich prawa. Podstawę wymiaru ustala się jako sześćdziesiąt procent prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, które w 2026 roku wynosi 9 420 zł, co daje 5 652 zł. Tę pełną kwotę mnoży się przez stawki poszczególnych ubezpieczeń, aby otrzymać wysokość każdej składki. Aby ustalić, ile wynosi duży ZUS, należy zsumować wszystkie składki na ubezpieczenie społeczne. Obejmują one pięć pozycji.
- składka emerytalna w wysokości 1 103,27 zł, naliczana według stawki 19,52%,
- składka rentowa wynosząca 452,16 zł przy stawce 8%,
- ubezpieczenie wypadkowe w kwocie 94,39 zł dla firm zgłaszających do dziewięciu osób,
- składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy w wysokości 138,47 zł,
- dobrowolna składka chorobowa wynosząca 138,47 zł.
Po zsumowaniu składki społeczne z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym wynoszą 1 926,76 zł miesięcznie, a bez chorobowego 1 788,29 zł. Ta część jest jednakowa dla każdego przedsiębiorcy na pełnym ZUS-ie, ponieważ nie zależy ani od dochodu, ani od formy opodatkowania. Inaczej jest ze składką na ubezpieczenie zdrowotne, którą ustala się indywidualnie, dlatego dolicza się ją osobno (co przedstawimy w dalszej części artykułu). Łączne miesięczne obciążenie zaczyna się więc od około 2 359 zł – to składki społeczne z chorobowym oraz minimalna zdrowotna przy skali lub liniówce. Rezygnacja z chorobowego oznacza koszt niższy o 138,47 zł, lecz wiąże się z utratą prawa do zasiłku chorobowego oraz macierzyńskiego.
Jakie ulgi w składkach przysługują nowym firmom?
Osoby rozpoczynające działalność mogą skorzystać z preferencji znanej jako ZUS ulga na start, która zwalnia ze składek społecznych przez pierwsze sześć pełnych miesięcy kalendarzowych. Zwolnienie nie obejmuje jednak składki zdrowotnej, obowiązkowej od pierwszego dnia prowadzenia firmy – decyduje ona bowiem o dostępie do świadczeń publicznej opieki zdrowotnej. Po wyczerpaniu ulgi przedsiębiorca przechodzi zwykle na obniżone składki preferencyjne liczone od podstawy 1 441,80 zł. Wynoszą one 456,19 zł z chorobowym lub 420,87 zł bez tego ubezpieczenia i przysługują przez kolejne dwadzieścia cztery miesiące.
Przedsiębiorcy o niższych przychodach z dłuższym stażem mogą natomiast korzystać z Małego ZUS Plus, w którym podstawa składek społecznych zależy od dochodu z poprzedniego roku kalendarzowego. Z tej preferencji skorzysta osoba, której roczny przychód nie przekroczył 120 000 zł, a obniżone składki przysługują przez trzydzieści sześć miesięcy w okresie każdych sześćdziesięciu miesięcy. Ponieważ podstawa rośnie wraz z dochodem, składki społeczne mieszczą się w tej uldze mniej więcej między 456 zł a 1 927 zł miesięcznie, a przy wyższych dochodach zbliżają się do poziomu pełnego ZUS-u. Do tej kwoty dolicza się jeszcze składkę zdrowotną zależną od formy opodatkowania, dlatego łączne obciążenie bywa wyraźnie wyższe niż sama część społeczna. Ze względu na złożoność wyliczeń wielu właścicieli firm powierza je wyspecjalizowanemu biuru rachunkowemu.
Zapisz się do newslettera
Zostaw swój adres e-mail i otrzymuj raz w tygodniu poradniki wspierające rozwój Twojej firmy
Ile wynosi składka zdrowotna w 2026 roku?
Spośród wszystkich składek to zdrowotna budzi najwięcej wątpliwości, ponieważ jej wysokość zależy od formy opodatkowania oraz od wyników finansowych firmy. Z tego powodu pytanie o to, ile wynosi składka zdrowotna, wymaga osobnej odpowiedzi dla każdej grupy podatników. Przy skali podatkowej składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi dziewięć procent dochodu, a przy podatku liniowym 4,9% dochodu. W obu przypadkach nie może być jednak niższa niż 314,96 zł za styczeń oraz 432,54 zł za miesiące od lutego do grudnia. Podatników rozliczających się kartą podatkową obejmuje natomiast stała składka 432,54 zł, liczona od minimalnego wynagrodzenia w wysokości 4806 zł.
Najbardziej odmienne zasady obowiązują na ryczałcie, gdzie składka zdrowotna zależy od trzech progów rocznego przychodu, a nie od dochodu. Podstawę stanowi w tym przypadku odpowiedni procent przeciętnego wynagrodzenia z czwartego kwartału poprzedniego roku, dlatego składka zdrowotna 2026 wynosi 498,35 zł przy przychodzie do 60 000 zł, 830,58 zł w przedziale do 300 000 zł oraz 1 495,04 zł powyżej tej kwoty. Aby ocenić, ile wynosi ZUS na ryczałcie, trzeba zsumować składki społeczne oraz zdrowotną wynikającą z właściwego progu.
Rozliczenia z ZUS bez błędów – kiedy warto zdecydować się na wsparcie z zewnątrz?
Liczba progów, terminów i wariantów sprawia, że samodzielne rozliczenia bywają czasochłonne i obarczone ryzykiem pomyłki. Trudność dodatkowo zwiększają częste zmiany przepisów. Z tego względu coraz więcej właścicieli firm powierza obsługę księgową wyspecjalizowanym podmiotom, takim jak TaxCoach. Profesjonalne biuro rachunkowe pilnuje terminów i poprawności wyliczeń oraz doradza w wyborze formy opodatkowania i wykorzystaniu ulg. Przedsiębiorcy, którzy chcą omówić swoją indywidualną sytuację, mogą skontaktować się z zespołem doradców.
Jeśli zainteresował Cię ten wpis, sprawdź naszą ofertę i przeczytaj jak możemy Ci pomóc:
Podsumowanie
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy składka zdrowotna jest obowiązkowa przy uldze na start?
Tak, ZUS ulga na start zwalnia wyłącznie ze składek społecznych, natomiast składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa. Trzeba ją opłacać już od pierwszego dnia prowadzenia firmy – zapewnia ona bowiem dostęp do publicznej opieki zdrowotnej. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania wybranej dla działalności. Brak wpłaty oznacza zaległość wobec Zakładu, od której naliczane są odsetki.
Ile wynosi składka zdrowotna dla jednoosobowej działalności gospodarczej?
To, ile wynosi składka zdrowotna dla jednoosobowej działalności gospodarczej, zależy od formy opodatkowania oraz od przychodów lub dochodów. Przy skali podatkowej składka wynosi dziewięć procent dochodu, lecz nie mniej niż 432,54 zł od lutego do grudnia. Przy podatku liniowym stawka spada do 4,9% przy tej samej kwocie minimalnej, a kartę podatkową obejmuje stała składka 432,54 zł. Ryczałtowcy opłacają ją według jednego z trzech progów przychodu, czyli 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł. Z tego powodu nie istnieje jedna uniwersalna kwota, a jej wysokość wymaga indywidualnego wyliczenia.
Duży ZUS – ile wynosi ubezpieczenie społeczne bez składki chorobowej?
Pełne składki społeczne bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego wynoszą 1 788,29 zł miesięcznie. Wraz z chorobowym rosną natomiast do 1 926,76 zł. Kwoty te nie obejmują jeszcze składki zdrowotnej, którą przedsiębiorca dolicza odrębnie. Podstawę wymiaru stanowi 5 652 zł, czyli sześćdziesiąt procent prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Taką wysokość płacą przedsiębiorcy bez prawa do ulg lub po ich wykorzystaniu.
Do kiedy trzeba zapłacić składki ZUS za dany miesiąc?
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą reguluje składki do dwudziestego dnia następnego miesiąca. Płatnicy posiadający osobowość prawną rozliczają się natomiast do piętnastego dnia. Termin zależy od statusu płatnika, a nie od korzystania z ulg, które obniżają jedynie kwotę składek. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na dzień wolny od pracy, przesuwa się on na najbliższy dzień roboczy. Od spóźnionych wpłat naliczane są odsetki, dlatego warto regulować należności z wyprzedzeniem.
Kiedy trzeba rozliczyć roczną składkę zdrowotną?
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za poprzedni rok składa się wraz z dokumentami za kwiecień. Ostatecznym terminem jego przekazania do Zakładu jest dwudziesty maja. Obowiązek ten dotyczy przedsiębiorców rozliczających się według skali, podatku liniowego oraz ryczałtu. Jeśli z rozliczenia wynika nadpłata, Zakład zwraca nadwyżkę, a przy niedopłacie przedsiębiorca uzupełnia brakującą kwotę. Procedura pozwala ustalić rzeczywistą wysokość składki na podstawie faktycznych wyników firmy.
Zaciekawił Cię ten wpis?
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera, będziemy Ci raz w tygodniu wysyłać informacje o nowych wpisach.
Umów się na bezpłatną konsultację
Rozwijaj firmę dzięki rachunkowości połączonej z doradztwem:
lub
